Supersister Projekt 2021, ode aan de fantasie en eigenheid

Robert Jan Stips, Rinus Gerritsen en Leon Klaasse hebben onlangs het resterende gedeelte van hun clubtour Supersister Projekt 2021 wegens ziekte van een van de bandleden moeten afbreken. Het trio baalt ontzettend, evenals het publiek, dat al enthousiast in groten getale kaartjes had gekocht. We kunnen inmiddels al melden dat de afgelaste concerten in het Paard in Den Haag en het Muziekgebouw te Eindhoven zijn verschoven naar resp. 6 en 7 mei 2022, corona volente, natuurlijk. 

Op een maandagavond in oktober deden schrijver dezes –  Martin Reitsma –  en Hans Dijksterhuis van Multivision Videoprodukties met Stips en Gerritsen een gefilmd interview in het muzikale Hampshire Hotel in Delft. Deze popdocumentaire zal bij muziekblad OOR op de website te zien zijn. Supersister-biograaf Fred Baggen leverde, omdat de officiële live opnames op dit moment nog vrij moeten komen, zijn privé geschoten live-clips aan voor deze docu.

Tekst: Martin Reitsma – foto Ron van Varik

Stips en Gerritsen ogen nog even gretig en gepassioneerd als vroeger, hun leeftijd krijgt niet echt vat op hen. Ons gesprek in dit gastvrije Delftse hotel is luchtig en boeiend:  er wordt veel gelachen en de grappige anekdotes vliegen je om de oren. Tijdens dit interview komt er meer dan 50 jaar popgeschiedenis langs, enerzijds over de tour met het Supersister Projekt 2021 en anderzijds over hun jarenlange samenwerking binnen Golden Earring. “Tovenaar van de Nederpop” Robert Jan Stips liet zijn virtuoze toets- én zangpartijen horen bij onder meer Supersister, Transister, Sweet d’Buster, Golden Earring en (de) Nits. Basgigant Rinus Gerritsen oogstte grote successen met Golden Earring.

Supersister Projekt 2021
Stips vertelt: ‘Rinus en ik hebben elkaar opnieuw gevonden binnen het Supersister Projekt 2021 waarmee we samen met drummer Leon Klaasse een thans afgebroken clubtour binnen Nederland hebben gedaan. Onze wisselwerking als trio is uitstekend en heel compleet.’ Beide muzikanten geven – tijdens dit interview – regelmatig aan dat ze ondanks hun grote ervaring nog iedere keer bijleren en liveoptredens nog steeds een waar genot vinden. De recensies zijn dan ook uitstekend. Deze show met tal van muzikale hoogstandjes is een genot voor de popliefhebber van weleer, maar ook de jonge fans van Supersister kunnen hun muzikale hart ophalen.

Ode aan de fantasie en eigenheid
Robert Jan gaat verder en merkt op: ‘De muziek van Supersister was altijd al een ode aan de fantasie en eigenheid die in elk mens zit, maar niet door iedereen wordt gebruikt of geuit. Het is vaak niet de makkelijkste weg, maar wel één die tot maaksels kan leiden die vijftig jaar later blijkbaar nog steeds de moeite waard zijn. Muziek uit inmiddels een andere wereld, die evenwel nog steeds beklijft. We hebben nog steeds over de hele wereld een schare volgers en deden in 1999 zelfs nog een reünie-optreden op ‘Progfest’ in Los Angeles.’

‘We hadden een heel eigen sound. Afgezien van de Groningse band Solution, was er geen band die zo klonk als wij. We hadden ook bewondering voor het Delftse Alquin.

Er was bij Supersister ook geen gitaar te horen, we kenden andere verhoudingen binnen de groep. We waren vrij uniek omdat we een ander soort akkoorden gebruikten.’ Een technische uitleg volgt – net als tijdens een eerder interview met gitaarvirtuoos Jan Akkerman over onder meer de octotonische toonlader. Thans opnieuw muziektheorie voor gevorderden op een hoger level,  waarbij Robert Jan uiteenzet: ‘Niet alleen de drieklanken met terts en septiem, maar ook kwarten-opstapelingen. We gingen daarmee in de richting van de Franse, impressionistische klanken. Jazzy klanken ook! Door kwarten te gebruiken heb je geen mineur of majeur en daardoor kom je op een volstrekt neutraal gebied. We deden dat natuurlijk niet altijd, maar het was wel belangrijk voor onze muziek.’

‘Voorts gebruikten we andersoortige maten. Als toenmalig schoolbandje in de jaren zestig waren we al gecharmeerd van de sound van Dave Brubeck en dat heeft zich later ook uitgekristalliseerd. We speelden in 11/8, 9/8, 7/8 maatvoering. Ik kwam meestal met een themaatje dat lekker klonk en dat bleek dan 5/4 te zijn. We wilden niet per se complex doen, maar het gebeurde toch. Het moest natuurlijk wel gewoon lekker in het gehoor liggen. Vaak maakten we iets en dan dachten we achteraf pas: wacht even, dat is geen vierkwartsmaat! Daarnaast hadden we andere inspiratiebronnen dan de meeste bands. We vonden Zappa belangrijk en Soft Machine begon ons te beïnvloeden. We hebben er echt op gelet dat dat niet te erg werd. Het bleef beheersbaar. Ik vond die band zo geweldig dat ik besloot er geen albums van te kopen. De eerste drie prachtige albums heb ik pas tien jaar geleden aangeschaft.’

Stips besluit met een boeiende uiteenzetting: ‘Op onze derde elpee ‘Pudding en Gisteren’ staat een nummer van 15 seconden. Echt een nummer voor muzikanten. Het gaat qua maatsoort van 2/4 naar 3/4, 4/4 naar 5/4 en in het tweede deel gaat het weer terug van 5/4 naar 4/4, naar 3/4, naar 2/4. Het tweede deel van het melodietje is hetzelfde als het eerste deel, maar dan gespiegeld. Wie het notenschrift machtig is, heeft die zichzelf spiegelende melodie genoteerd zien staan op de hoes van onze eerste elpee Present from Nancy, precies links en rechts aan weerszijden van de vouw in de binnenkant van de klaphoes. Dat nummer heet dan ook ‘Supersisterretsisrepus’, net zoals de naam van onze laatste LP ‘RETSIS REPUS’ gewoon het omgedraaide van Supersister is, ik dacht dat iedereen dat meteen door zou hebben, maar dat kwartje viel zelfs binnen de band niet altijd even snel, hahaha ! ‘ Ook Rinus Gerritsen is prettig verrast als hij tijdens dit interview de betekenis hoort van deze als latijn klinkende benaming. 

CD ‘Live in Scheveningen 1972’

Maar er is meer nieuws. Tijdens het interview ontving ik als schrijver uit handen van Robert Jan de SUPERSISTER CD ‘LIVE in SCHEVENINGEN 1972’, de na zo’n 50 jaar in het Londense archief van Universal teruggevonden multitracks van een Supersister-concert in de klassieke eerste bezetting, gerestaureerd en geremixed! Supersister bestond toen uit Marco Vrolijk – drums, Ron van Eck – bas en gitaar, Sacha van Geest – dwarsfluit, sax, zang en percussie. Robert Jan Stips hoor je op keyboards en vocals. Robert Jan zegt hierover: ‘Dit is de enige multitrack live-opname van de originele groep, met nummers als Present From Nancy, Judy Goes On Holiday, Radio, Mexico, Pudding en Gisteren, Wow, Memories Are New en She Was Naked, en is verkrijgbaar via de website supersister.nl/shop

Retsisrepus: 1001 Supersister Moments

‘Naar aanleiding van zijn eerder verschenen en alom gewaardeerde Supersister-biografie Looking Back, Naked heeft auteur Fred Baggen het initiatief genomen om de vele foto’s uit de biografie plus een groot aantal andere – buiten het toch al duizend pagina’s tellende boekwerk gevallen – opnames gezamenlijk in een kwalitatief hoogwaardig fotoboek samen te brengen: Retsisrepus: 1001 Supersister Moments. Meer info: supersister.nl/shop en supersister-de-biografie.nl.

De popdocumentaire is vanaf deze week te zien bij OOR,  op You Tube en bij diverse omroepen.