Open brief over Emmastraatcomplex Voorburg

Open brief aan: de leden van de gemeenteraad en het college

Betreft: behoud Emmastraatcomplex Voorburg

Geachte dames en heren, Het Emmastraatcomplex is een zeer geliefde buurt en niet alleen bij de bewoners zelf. Het in 1921 gebouwde tuindorp is cultuurhistorisch buitengewoon waardevol. Constructief mankeert er niets aan, bouwfysisch weinig. Ruime huizen met een tuin, betaalbaar en gewild bij alle woningzoekenden. Naast de bewoners pleiten steeds meer organisaties voor behoud en herstel. De gemeente is natuurlijk partij maar de politiek kijkt de kat nog uit de boom.

De eigenaar, woningcorporatie Wooninvest, is eigenlijk de enige die echt wil dat het Emmastraatcomplex wordt gesloopt voor nieuwbouw. Hoe kan dat? Wij zijn er van overtuigd dat de sloop van het Emmastraatcomplex een geweldige blunder zou zijn. En onherstelbaar. Omdat de komende maanden beslissend zijn, zetten we in deze gezamenlijke brief alle feiten en overwegingen nog eens op een rij. We doen dat in de brief zelf kernachtig

Een prachtige en geliefde buurt
Het Emmastraatcomplex – alias Oranjekwartier – is een voorbeeldig resultaat van de maatschappelijke ontwikkeling die aan het begin van de vorige eeuw gestalte gaf aan de volkshuisvesting. Het Emmastraatcomplex behoort tot de top van de tuindorpen die daaruit voorkwamen. De gemeente heeft dat als eerste vastgesteld. Het Cuypersgenootschap en de Bond Heemschut onderstrepen het door beide een monumentale status voor het Oranjekwartier te bepleiten. Het Oranjekwartier is niet alleen mooi, maar ook geliefd. Bewoners zijn er thuis en de buurt is een begrip in heel Voorburg. Een sterke buurt met een sociale structuur die onvervangbaar en niet te reproduceren is. Bewoners kunnen de buurt niet missen en daarom kiest 85% van hen voor renovatie. Goede woningen, prima te renoveren Het klopt niet en het stoort ons als de woningen als ‘niet meer van deze tijd’ worden gekwalificeerd. Echt onzin. Woningcorporaties willen weinig anders dan gelijkvloerse appartementen van 65 m 2 , maar het merendeel van de huurders zweert bij en huis met een tuin. En die zijn hier ruimer: 75 à 80 m 2 . Perfect voor de kleinere huishoudens waartoe 90% van de woningzoekenden behoort. Daarom willen die hier allemaal wonen.

Constructief is er op de woningen echt niets aan te merken. Volgens Wooninvest gaat de fundering problemen geven als de belasting 6% toeneemt… Wij stellen vast dat alles al 100 jaar staat als een huis! De bouwfysische kwaliteit laat wel te wensen over. Logisch in oude woningen met veelal enkele beglazing, waar qua ventilatie weinig aan gedaan is. Maar die gebreken zijn prima te verhelpen. Het staat buiten kijf dat de woningen goed en betaalbaar te renoveren zijn. De kosten van renovatie zullen niet meer dan 50 à 60 procent bedragen van die van nieuwbouw. Dat Wooninvest veel hogere bedragen noemt komt doordat zij extreem hoge eisen stelt aan de energetische kwaliteit. Veel logischer is het om nu energiebesparende voorzieningen die leiden tot label A of B en om over 25 jaar de laatste stap naar gasloos te zetten met de dan beschikbare technieken te treffen. Overigens, als het om duurzaamheid gaat, niets is zo milieubelastend als slopen.

Laat geld een eerlijke rol spelen
Wooninvest voert aan dat de exploitatierekening voor nieuwbouw veel voordeliger uitvalt dan bij renovatie. Vooral omdat de levensduur van nieuwe woningen langer is. Dat bestrijden wij. Het Emmastraatcomplex staat er – ondanks matig onderhoud – al 100 jaar. En als nieuwe woningen niet fatsoenlijk worden onderhouden moeten ze na 40 jaar ook gerenoveerd worden. Trouwens, als het over (veel) geld gaat…Stel dat het hier om koopwoningen zou gaan. Was er dan iemand die het over sloop zou hebben? Nee, niemand, want deze huizen zouden bij verkoop 300.000 á 350.000 euro per stuk opbrengen. Met slopen zou dus zo’n 30 miljoen euro aan waarde vernietigd worden. Natuurlijk, Wooninvest heeft geen winstoogmerk, maar 30 miljoen weggooien is wel het andere uiterste. Het argument van Wooninvest dat het onderhoud van een monument te duur zou zijn gaat ook niet op. Met of zonder monumentale status, het onderhoud van het Emmastraatcomplex is niks duurder dan dat van andere woningen. Luister alsjeblieft naar de bewoners en al die anderen De huurders in het Emmastraatcomplex weten heel goed waarom ze willen dat het Emmastraatcomplex wordt gerenoveerd. Heel veel mensen en maatschappelijke organisaties in Voorburg begrijpen en ondersteunen dat.

Wooninvest zegt wel te luisteren, maar heeft alle touwtjes in handen en lijkt tenslotte maar één smaak te hebben: sloop-nieuwbouw. Het doet denken aan de Romeinse senator Cato die elke toespraak afsloot met het ‘Ceterum censeo Carthaginem esse delendam’. We blijven van mening dat Carthago vernietigd moet worden. In dit geval, dat het Emmacomplex gesloopt moet worden. Alles bij elkaar opgeteld is daar echt geen enkele geldige reden voor; bouwtechnisch niet, financieel niet en volkshuisvestelijk evenmin. Objectief gezien is renovatie is in alle opzichten verstandiger – ook financieel. En meer subjectief, als we de minder meetbare waarden, zoals cultuurhistorie, sociale cohesie en leefbaarheid meetellen, zou sloop een grote en onherstelbare vergissing zijn. Op iedereen die het aangaat doen we een dringend beroep om dat te voorkomen.

De ondertekenaars:
Wijkvereniging Oud Voorburg
Stichting Mooi Voorburg
Stichting Open Monumentendag
Het Cuypersgenootschap
Bond Heemschut
Woonbond
BurgerKrachtCentrale
Woej
Huisartsenpraktijk Claessen
Historische Vereniging Voorburg
Kees van der Leer, historicus